Lopen over Water

Waarom mislukken meer dan 70% van de veranderingsprocessen in organisaties? Hier zijn veel boeken over vol geschreven. Jaap Boonstra heeft een interessante visie hierop waarvan we bijgaand een verkorte versie presenteren.

 

Samengevat komt zijn redenering er op neer dat de barrières voor verandering vooral worden gezocht in de bestaande organisatie en dat slecht beperkt wordt gekeken naar de problemen die zijn verbonden met de veranderingsaanpak zelf. Volgens Boonstra is het juist de keuze van de aanpak van het veranderingsproces die invloed heeft op het slagen of falen van veranderingen.

 

Hij omschrijft drie verschillende (basis)methodieken die kunnen dienen voor drie soorten van verandering (bij een groei van complexiteit);

  1. Verbeterprocessen: Dit zijn veranderingen van de eerste orde waarin problemen en oplossingen bekend zijn (zie rode driehoek in bijgaande tekening). Hiervoor is de ontwerpaanpak het beste geschikt. Met de focus op resultaatgericht implementeren worden standaardmethodieken ingezet om tot resultaten te komen.
  2. Veranderprocessen: bij ingrijpende veranderingen waarbij problemen niet eenduidig, maar wel kenbaar zijn, en er ideeën bestaan over de oplossingsrichting, is de ontwikkelaanpak de beste keuze. Het gaat dan veelal om verandering van structuur, cultuur en individueel gedrag, waarbij samen met de leden van de organisatie wordt gezocht naar passende oplossingen voor gedeelde problemen. Het gaat hierbij om tweede-orde-veranderingen waarbij de organisatie inspeelt op de eisen die vanuit de omgeving worden gesteld (zie groene driehoek in bijgaande tekening). Veranderingen in de omgeving leiden tot instabiliteit en zijn aanleiding om opnieuw een evenwichtssituatie tot stand te brengen tussen organisatie en omgeving. Naarmate de omgeving meer turbulentie en complexiteit kent, is het lastig dit evenwicht in stand te houden en wordt het veranderen problematisch.
  3. Vernieuwingsprocessen: als de complexiteit nog meer toeneemt komen we bij derde-orde-veranderingen (zie zwarte cirkel in bijgaande tekening). Het gaat dan niet meer om verbeteren of veranderen maar om vernieuwen. De uitkomst hiervan staat niet vast. Boonstra spreekt over Lerend Vernieuwen waarbij organisaties op zoek gaan naar strategisch-communicatieve oplossingsrichtingen waarbij actoren met elkaar interacteren, betekenissen construeren en nieuwe contexten creëren. Dit is volgens Boonstra als “lopen over water”.

 

Dit sluit aan op de denkbeelden van Wierdsma & Swieringa over 3-slag leren. Goed weergegeven in een artikel in Management Site Netwerk. “De toekomst vraagt om organisaties die een hoog aanpassingsvermogen hebben (‘wendbaar’ of ‘agile’ zijn) en dat is mogelijk door een lerende organisatie te worden! Ofwel: ‘Een wendbare organisatie heeft geen reorganisaties meer nodig’ “

 

[1]Inaugurale rede Jaap Boonstra d.d. 10 februari 2010 bij aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Management van Veranderingen in Organisaties aan de Universiteit van Amsterdam

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie